MBCL

Wat mij beweegt

Van klacht naar kracht

Ik studeerde geneeskunde in Amsterdam en werd opgeleid tot psychiater-psychotherapeut in Engeland. Na mijn terugkeer in Nederland in 1995 leidde ik diverse zorgvernieuwende projecten binnen de ggz in Groningen, zoals een acute deeltijdbehandeling en een team voor psychiatrische thuiszorg, beide opnamevervangende voorzieningen voor mensen in crisis.

In die tijd leerde ik dat je niet alleen moet vragen naar klachten, maar ook naar krachten. Ik volgde scholing in oplossingsgerichte therapie en gaf die kennis door in mijn teams. Dat voelde als een frisse wind na de probleemgerichte benaderingen die ik tot dan toe had geleerd.

Leren stilstaan

Toen ik psychiater werd van een polikliniek voor stemmings- en emotieregulatie, kwamen mijn professionele werk en mijn persoonlijke interesse voor meditatie bij elkaar. Ik begon mindfulnesstrainingen aan te bieden aan cliënten en al gauw ook aan professionals. Die hadden er – net als ik – ook baat bij.

Vervolgens werkte ik vanaf de oprichting bij het Centrum Integrale Psychiatrie (CIP) in Groningen – in Nederland toonaangevend in het combineren van reguliere en complementaire behandelmethoden. Daar breidde het mindfulnesswerk zich verder uit en konden we mindfulnesstrainers intern opleiden.

Je hart volgen

In de periode bij het CIP ontwikkelde ik met Frits Koster de compassietraining Mindfulness-Based Compassionate Living (MBCL), een vervolgtraining voor hen die al een basistraining in mindfulness hadden gevolgd. Dankzij dit werk leerde ik ook zelf steeds meer wat het betekent om je hart te volgen.

Trainingsactiviteiten begonnen zich uit te breiden, in binnen- en buitenland. Onze boeken Compassievol leven – voor professionals – en Compassie in je leven – voor breed publiek – verschenen in meerdere talen en er kwamen uitnodigingen om MBCL in steeds meer landen aan te bieden. Telkens bleek hoe helend en verbindend het werkt wanneer we menselijk leed – individueel en collectief – met open aandacht en compassie leren benaderen.

De laatste jaren werkte ik parttime als consulterend psychiater-psychotherapeut bij Het Behouden Huys in Haren, een psycho-oncologisch centrum voor mensen met kanker en hun familie. In dit werk bleek vaak hoe heftig de confrontatie met ziekte en dood kan zijn, maar ook hoe onvermoede kracht naar boven komt en het hart zich opent voor wat er in het leven werkelijk toe doet.

Zelfhelend vermogen

Dankbaar kijk ik terug op ruim 30 jaar werkervaring in de ggz. Ik heb geluk gehad dat ik veel kon pionieren, ontwikkelen en vernieuwen. Steeds werd ik aangetrokken door methoden die ons zelfhelend vermogen aanspreken en door transdiagnostische benaderingen, die niet stigmatiseren maar toepasbaar zijn op alle mensen.

Helaas was er ook de toenemende stress en ontmenselijking in de zorg door marktwerking, regelgeving en DBC-systematiek (diagnose-behandel combinaties). Alsof de mensen achter de diagnosen en de mensen achter de interventies steeds minder belangrijk werden. Toch krijgt het zelfhelend vermogen pas ruimte in de compassievolle ontmoeting van mens tot mens.

Nooit uitgeleerd

Onderweg heb ik veel geleerd van patiënten, cliënten en collega’s. Ook leerde ik veel van hen die aan de wieg stonden van vernieuwende stromingen als Solution Focused Therapy, Acceptance & Commitment Therapy en Compassion Focused Therapy. Als mindfulnesstrainer werd ik gevoed door vele leraren uit contemplatieve tradities en door de grondleggers van MBSR, MBCT, Breathworks, Interpersonal Mindfulness, Mindful communiceren, Deep Listening, Mindful Self-Compassion en Mindfulness-Based Supervisie.

Terugkijkend zie ik scherper hoe mijn rol verschoof van therapeut naar trainer in zelftherapie, wat uitmondde in mijn keuze om in 2021 als psychiater met vervroegd pensioen te gaan. Zo kreeg ik meer ruimte om mijn ervaring door te geven via training, opleiding en supervisie en... nooit uitgeleerd te raken.

De pandemie

De covid 19-pandemie heeft ons misschien wel meer dan ooit bewust gemaakt dat we compassie nodig hebben om beter te leren zorgen voor onszelf en elkaar, voor de natuur en de aarde als geheel.

De vraag naar mindfulness- en compassietrainingen neemt alleen maar toe. Ook onder hulpverleners, die al te vaak hun zelfzorg verwaarlozen, waardoor de zorg aan hulpvragers ook tekortschiet.

Ik ontdekte nieuwe mogelijkheden om ook online te werken en draag zo onder meer bij aan Doctors4Doctors vzw, CCMM's International Compassion Community, Mindul Leven CVM, en 30NOW.